T├╝rk E─čitim Rehberi

2023 E─×─░T─░M V─░ZYONUNUN FELSEF─░ TEMELLER─░

G├╝├žl├╝ Yar─▒nlar i├žin 2023 E─čitim Vizyonu. Mutlu ├çocuklar G├╝├žl├╝ T├╝rkiye, ba┼čl─▒─č─▒yla yay─▒mlanan ÔÇť2023 E─čitim VizyonuÔÇŁnun en ├Ânemli y├Ânlerinden biri de e─čitimin felsefi temellerine vurguda bulunmas─▒d─▒r.

G├╝├žl├╝ Yar─▒nlar i├žin 2023 E─čitim Vizyonu. Mutlu ├çocuklar G├╝├žl├╝ T├╝rkiye, ba┼čl─▒─č─▒yla yay─▒mlanan ÔÇť2023 E─čitim VizyonuÔÇŁnun en ├Ânemli y├Ânlerinden biri de e─čitimin felsefi temellerine vurguda bulunmas─▒d─▒r.

E─čitime kat─▒lan, kendisini e─čitim d├╝nya┬şs─▒n─▒n bir ├Âznesi, hatta ayr─▒lmaz par├žas─▒ olarak g├Âren herkesin okumas─▒ ve de─čer┬şlendirmesi gereken bir metin, k─▒sa ad─▒yla ÔÇť2023 E─čitim VizyonuÔÇŁ. Metinde de dikkat ├žekildi─či gibi, buradaki en ├Âzg├╝n y├Ân, e─čitimle felsefe aras─▒ndaki ba─č─▒n fark─▒na var─▒lm─▒┼č olmas─▒d─▒r. Ger├žekten de e─čitim-felsefe ili┼čkisi fark edilmeli ve ayr─▒nt─▒l─▒ ola┬şrak ele al─▒nmal─▒d─▒r. Bu ba─člamda o kadar ├žok birikimi var ki insanl─▒─č─▒n! Daha ┼čimdi┬şden ┼ču kadar─▒n─▒ s├Âyleyebilirim: E─čitim bir ÔÇťform kazanmaÔÇŁ, ÔÇťformasyon kazanmaÔÇŁ, ÔÇťformasyon kazan─▒lmas─▒ÔÇŁna yard─▒mc─▒ olma ya da ÔÇťformasyon kazand─▒rmaÔÇŁ et┬şkinli─čidir ve bu durumuyla e─čitim, yap─▒s─▒ gere─či formlarla i┼či olan bir insan etkinli┬ş─čidir ve yap─▒s─▒ gere─či, sadece bu nedenle felsefidir. Bu saptamaya y├Ânelik olarak metinde ┼č├Âyle bir ifade yer al─▒yor: ÔÇťTam da bu noktada kadim ├ža─člardan mo┬şdernle┼čmeye, sanayi devriminden dijital ├ža─ča, teknolojik geli┼čmelerin vard─▒─č─▒ son nokta olan siber-fiziksel sistemlerin her alanda konu┼čulmaya ba┼čland─▒─č─▒ g├╝n├╝┬şm├╝ze uzanan bu devaml─▒l─▒kta, e─čitim ve felsefe aras─▒ndaki ba─č─▒n irdelenmesi ├žok daha ├Ânemli bir h├ól alm─▒┼čt─▒r.ÔÇŁ Bu ger├že─čin kamusal alan─▒n ├Âznelerince, karar verici┬şlerce fark edilerek yaz─▒ya d├Âk├╝lmesi, so┬şnu├žta hepimizle payla┼č─▒lmas─▒ son derece de─čerli.

E─čitim-felsefe ortakl─▒─č─▒ nerede daha an┬şla┼č─▒l─▒r k─▒l─▒n─▒r? E─čitim-felsefe ortakl─▒─č─▒n─▒n nabz─▒ e─čitimde benimsenen insan kavra┬şy─▒┼č─▒nda atar. Ba┼čka bir anlat─▒mla, nas─▒l bir insan kavray─▒┼č─▒n─▒z varsa, e─čitimi de ├Âyle bi├žimlendirirsiniz. ÔÇť2023 E─čitim VizyonuÔÇŁ bu noktan─▒n da alt─▒n─▒ ├žiziyor ve biz fel┬şsefecilerin, ├Âzellikle e─čitimde felsefenin g├Âr dedi─čine dikkat ├žeken felsefecilerin ya da filozoflar─▒n ├╝zerinde durdu─ču gibi, ÔÇťinsan─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝ÔÇŁn├╝ temele al─▒yor.

Hepimizin bildi─či gibi e─čitim bir t├╝r in┬şsan kar┼č─▒la┼čmas─▒ ve bu kar┼č─▒la┼čmada e─čitim alanlar ve e─čitim verenler belli ama├žlar ├žer├ževesinde, ├Ânceden belirle┬şnen ama├žlara uygun olarak haz─▒rlanm─▒┼č olan ortamlarda bir araya gelmekteler. 29 Ocak-01 ┼×ubat 2019 g├╝nleri aras─▒nda T├╝rkiye ├ľzel Okullar Derne─čince XVIII.si d├╝zenlenen ÔÇťE─čitim ve EtikÔÇŁ ana konulu geleneksel sempozyumda yapt─▒─č─▒m ko┬şnu┼čmada da dile getirdi─čim gibi: ÔÇťE─či┬ştimin dayand─▒─č─▒ insan kavray─▒┼č─▒, e─čitim ba─člam─▒nda kendini g├Âsteren eylemle┬şrin ve ili┼čkilerin ard─▒ndaki istemenin da┬şyand─▒─č─▒ ilkeler ve de─čerler e─čitimi do─č┬şrudan do─čruya etkilerler. ├ľyleyse en ├žok ├╝zerinde durulmas─▒ gereken konulardan biri, d├╝zenlenen, verilen ya da al─▒nan e─či┬ştimin ard─▒nda nas─▒l bir insan kavray─▒┼č─▒n─▒n oldu─čudur. B├Âyle bir ara┼čt─▒rma ya da bu ├žer├ževede yap─▒lan bir ├žal─▒┼čma, e─čitim ortam─▒na kat─▒lan insanlar─▒n, ba┼čka bir deyi┼čle e─čitim ortam─▒na birbirinden ├žok farkl─▒ i┼člevlerle kat─▒lan ├Âznelerin her bi┬şrinin insan kavray─▒┼č─▒n─▒n ve eylemlerinin, ili┼čkilerin ard─▒ndaki istemenin dayand─▒─č─▒ ilkelerden ve de─čerlerden ne anlad─▒klar─▒, hangi ilke ve de─čerleri benimsedikleri konusundaki ├ž├Âz├╝mlemeyi bekler. E─či┬ştime kat─▒lan her ├Âzne ├Âzellikle bu konu ├╝zerinde durmal─▒, e─čitim etkinli─činin her a┼čamas─▒nda var olan eylemler ve ili┼čkiler ├╝zerinde d├╝┼č├╝nmelidir. Bu d├╝┼č├╝n├╝┼č, in┬şsan kavray─▒┼č─▒nda, insandan neyin/kimin anla┼č─▒ld─▒─č─▒nda belki de en a├ž─▒k anlat─▒m─▒n─▒ bulur. (ÔÇŽ) E─čitimcinin insan─▒ b├╝t├╝nl├╝─č├╝ i├žinde olanaklar varl─▒─č─▒ olarak g├Ârmesi ├Ânemli bir kalk─▒┼č noktas─▒d─▒r.ÔÇŁ ─░┼čte ÔÇť2023 E─čitim VizyonÔÇŁunda da bu noktaya dik┬şkat ├žekilmektedir: ÔÇťE─čitim mekanik de─čil insani bir sistemdir. E─čitimin merkezinde ÔÇśinsanÔÇÖ yer al─▒r. Bu bak─▒mdan e─čitimden ├Ânce ÔÇśinsanÔÇÖ─▒ konu┼čmaya ihtiya├ž vard─▒r.ÔÇŁ ─░nsan do─čas─▒ndaki ya da insan─▒n varolu┬ş┼čundaki b├╝t├╝nl├╝─č├╝ ke┼čfetmek, bilgideki b├╝t├╝nl├╝─č├╝ ke┼čfetmek, felsefece g├Ârmey┬şle yak─▒ndan ba─člant─▒l─▒d─▒r. ÔÇťAy─▒ran, d─▒┼čla┬şyan ve indirgeyen bir anlay─▒┼č yerine ay─▒rt eden ve birle┼čtiren bir felsefeye uygun b├╝t├╝nsel bir insan tasavvurunun beyin fonksiyonlar─▒, hedeflenen e─čitim i├žin dik┬şkate al─▒nmas─▒ zaruri bir ba┼čl─▒kt─▒r.ÔÇŁ

├ťlkemizde Takiyettin Meng├╝┼čo─čluÔÇÖnun bir filozof olarak ├Ânderli─čini yapt─▒─č─▒ insan felsefesi ├žal─▒┼čmalar─▒, s├Âz konusu b├╝t├╝nl├╝┬ş─č├╝ en kapsaml─▒ bi├žimde temellendiren ├žal─▒┼čmalar olarak g├Âr├╝lebilir. ─░nsan─▒ b├╝┬şt├╝nl├╝─č├╝nde kavrama gelene─či daha ileri boyutlarda s├╝rmektedir. ─░nsana, insan─▒n varl─▒ksal b├╝t├╝nl├╝─č├╝ne dayal─▒ varl─▒k felse┬şfesi, insan-ontolojisi ya da antropontoloji bu kavray─▒┼č─▒ daha ileri noktalara ta┼č─▒mak┬ştad─▒r.

Bu ileri s├╝r├╝┼č├╝n uygulamada, ya┼čama d├╝nyas─▒ndaki kar┼č─▒l─▒─č─▒ nas─▒l ├Âzetlenebi┬şlir? Bir t├╝r ├Âzneler aras─▒ ÔÇťkar┼č─▒la┼čmaÔÇŁ ve ÔÇťkar┼č─▒lamaÔÇŁ ortam─▒ olan e─čitimde, e─čitim durumlar─▒na, e─čitim ortamlar─▒na, k─▒saca e─čitim etkinli─čine kat─▒lan her ├Âznenin, her ki┼činin kar┼č─▒s─▒ndakini b├╝t├╝nl├╝─č├╝ ve olanaklar─▒ ├žer├ženesinde ve farkl─▒ bilgi t├╝rleri ba─člam─▒nda kar┼č─▒lamas─▒ son dere┬şce ├Ânemlidir. ├ťzerinde durulan ÔÇťb├╝t├╝n┬şl├╝kÔÇŁ, ki┼činin biyolojik, psi┼čik ve toplumsal varl─▒k olu┼čunda daha da somut k─▒l─▒na┬şbilir. Ki┼či, ├Âzne olarak insan, daha felsefi bir deyi┼čle, bir beden varl─▒─č─▒, d├╝┼č├╝nsel ve dilsel varl─▒k olarak; toplumsal-tarihsel-k├╝lt├╝rel bir varl─▒k olarak varolu┼čunu, ken┬şdisi gibi olanlarla ve/veya olmayanlarla, di─čer varolanlarla olan ili┼čkilerinde ve ey┬şlemlerinde somutla┼čt─▒r─▒r. E─čitim de insan d├╝nyas─▒n─▒n en ├Ânemli g├Âr├╝n├╝mlerinden biri olarak, eylem ve ili┼čki d├╝nyas─▒d─▒r; kendi do─čall─▒─č─▒ i├žinde her insan bu ey┬şlem ve ili┼čki a─člar─▒na b├╝t├╝nl├╝─č├╝ i├žinde ve olanaklar─▒ dahilinde kat─▒l─▒r. ├ľnemli olan bu b├╝t├╝nl├╝─č├╝ dikkate alarak, insan─▒ b├Âl┬şmeden, par├žalamadan e─čitim etkinli─čini yap─▒land─▒rmakt─▒r. ├ľrne─čin, ├Ârg├╝n e─čitim ortam─▒nda ├Â─črenci-aile-okul ├╝├žl├╝s├╝n├╝n ya da ├Â─črenci-ebeveyn-├Â─čretmen-reh┬şber-y├Ânetici, k─▒sacas─▒ e─čitime kat─▒lan t├╝m ├Âznelerin ├žoklu kar┼č─▒la┼čmalar─▒n─▒n olu┼čturdu─ču eylemler ve ili┼čkiler a─č─▒nda insan─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝, en k─▒sa anlat─▒m─▒y┬şla, bedensel-entellekt├╝el-sosyal b├╝t├╝n┬şl├╝─č├╝n├╝ g├Âzden ka├ž─▒rman─▒n maliyetinin ne denli a─č─▒r olabilece─čini kestirmek zor olmasa gerek.

ÔÇť2023 E─čitim VizyonuÔÇŁnun b├Âyle bir te┬şmele, insan─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝ temeline yer┬şle┼čtirilmesi ├žok umut verici. Hepimize d├╝┼čen sorumluluk, ├Âdev bu umudu ya┬ş┼čama d├╝nyas─▒na ge├žirmek olmal─▒.

Yorum Yap