T├╝rk E─čitim Rehberi

E─×─░T─░M D├ťNYASINDA YA┼×AM BOYU ├ľ─×RENME

ÔÇťD├╝nyaÔÇŁ terimi bir felsefeci olarak s─▒kl─▒kla kulland─▒─č─▒m bir terim. ├ľyle ki yine s─▒k├ža, hatta ├Âzensiz bir bi├žimde, ba┼čka bir deyi┼čle, geli┼čig├╝zel kullan─▒lan ÔÇťfelsefeÔÇŁyi ayd─▒nlatmada da i┼če yar─▒yor. ├ç├╝nk├╝ felsefe d─▒┼čd├╝nya-d├╝┼č├╝nme d├╝nyas─▒-dil d├╝nyas─▒ aras─▒nda olan ya da olas─▒ ili┼čkileri anlamaya ├žal─▒┼č─▒yor. Ayr─▒ca da felsefe insan-d├╝nya-bilgi aras─▒ndaki ili┼čkileri ayd─▒nlat─▒yor. ÔÇť─░nsan d├╝nyas─▒ÔÇŁn─▒n, insan d─▒┼č─▒ndaki varolanlar─▒n toplam─▒ndan olu┼čan ÔÇťd├╝nyaÔÇŁn─▒n, ÔÇťbilgi d├╝nyas─▒ÔÇŁn─▒n aralar─▒ndaki ili┼čkilerin nas─▒l oldu─čunu anlamak, ba┼čta felsefeciler ya da filozoflar olmak ├╝zere bir bak─▒ma hepimizin ilgi alan─▒na giriyor.

            ─░nsan─▒ ÔÇťinsanÔÇŁ k─▒lan─▒n, onu herhangi bir canl─▒ olmaktan ├ž─▒karan─▒n e─čitim oldu─ču art─▒k herkes i├žin apa├ž─▒k olan bir durum. ─░nsanca fenomenlerin , insanca g├Âr├╝n├╝┼člerin s├╝rekli olarak e─čitimle, e─čitimsizlikle ya da uygun olmayan, insanca olmayan e─čitimle ba─člant─▒l─▒ oldu─čunu ileri s├╝rebiliriz. Herkes birbirinden s├╝rekli olarak bir ┼čeyler ├Â─čreniyor. E─čitim hem i├žerik olarak, hem bir form ya da bi├žim olarak her zaman ├ža─č─▒n─▒, d├Ânemini yans─▒t─▒yor; ├ža─člar, d├Ânemler e─čitimde yans─▒mas─▒n─▒ buluyor. Bir bak─▒ma kendi do─čall─▒─č─▒ i├žinde ku┼čaktan ku┼ča─ča aktar─▒mlardan olu┼čan e─čitim, toplumsall─▒─č─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra, d├╝zenli, ├Ârg├╝tl├╝, kurumsal bir nitelik kazand─▒─č─▒nda, ayn─▒ zamanda kamuyu ta┼č─▒yan en de─čerli insan, toplum, ├╝lke, hatta devlet ba┼čar─▒s─▒ olarak ortaya ├ž─▒k─▒yor.

            ├ľzellikle g├╝n├╝m├╝zde en ├žok ├╝zerinde durulan bir insan ba┼čar─▒s─▒ olarak da e─čitimden s├Âz edebiliriz. E─čitimi salt kendi do─čall─▒─č─▒ i├žinde b─▒rakmamak, e─čitime ili┼čkin eylem ve ili┼čki a─člar─▒ndan olu┼čan e─čitimin d─▒┼čd├╝nyas─▒n─▒ s├╝rekli olarak geli┼čen, farkl─▒la┼čan hedefler arac─▒l─▒─č─▒yla daha ileri boyutlara ta┼č─▒mak, e─čitim ba─člam─▒nda al─▒nan kararlar─▒n, yap─▒lacaklar─▒n arkaplan─▒n─▒ olu┼čturan d├╝┼č├╝nselli─če, e─čitimin d├╝┼č├╝nme d├╝nyas─▒na ├Âzen g├Âstermek, e─čitim ortam─▒nda kullan─▒lan dile bak─▒m g├Âstermek, g├╝n├╝m├╝zde her zamankinden daha de─čerli, daha ├Ânemli g├Âr├╝n├╝yor. E─čitimin s├╝rd├╝r├╝lebilirli─či de burada s─▒ralanan, e─čitime ├Âzg├╝ yap─▒ta┼člar─▒nda somutlan─▒yor. ┼×├Âyle ki kurumsal e─čitime olan talep artt─▒─č─▒ gibi, kurumsal e─čitimin uzand─▒─č─▒ ya da kapsad─▒─č─▒ y─▒llar─▒n say─▒s─▒ da art─▒yor; ba┼čka bir anlat─▒mla, daha ├žok say─▒da ki┼či e─čitimden pay almak istiyor ve daha uzun y─▒llar boyunca bu pay alma s├╝rd├╝r├╝lmek isteniyor. E─čitime eri┼čmede engellerin olabildi─čince azalmas─▒, hatta t├╝m├╝yle ortadan kalkmas─▒ hem bireylerin, hem de toplumlar─▒n ve kamu y├Ânetimlerinin en ortak ideali gibi g├Âr├╝n├╝yor.   

            Kurumsal e─čitimin ├Ânemine ilk i┼čaret edenlerin filozoflar oldu─čunu, s├Âz konusu e─čitimin uzun y─▒llara yay─▒lmas─▒n─▒n gereklili─čini ilk dile getirenlerin de yine kanaat ├Ânderi i┼člevini ├╝stlenen filozoflar, d├╝┼č├╝n├╝rler oldu─čunu biliyoruz. ─░nsan─▒ insan yapan─▒n e─čitim oldu─čunu ilk ke┼čfedenler yine onlar oldu. ├ľyle ki zaman zaman kurmaca nitelikli yaz─▒lar─▒nda e─čitimin erken ya┼člarda ba┼člamas─▒ ve ya┼čam boyu s├╝rmesi idealini onlar dile getirdiler. ├ľrne─čin, Thomas More (1478-1535) UtopiaÔÇÖs─▒nda bu d├╝┼č├╝nceyi en a├ž─▒k anlat─▒mla eden ve savunan ki┼či oldu: E─čitim ├Âm├╝r boyu s├╝rmeliydi. Bu ideale g├╝n├╝m├╝zde olabildi─čince yakla┼č─▒ld─▒─č─▒na, hayata ge├žirildi─čine tan─▒k olmaktay─▒z. Art─▒k s─▒kl─▒kla ya┼čam boyu ├Â─črenimden ya da e─čitimden s├Âz ediyoruz; ├Âzellikle de a─č─▒rl─▒─č─▒, ÔÇť├Â─črenen ├ÂzneÔÇŁye vererek, e─čitimin, ├Â─črenmenin ya┼čam boyu s├╝rmesinin gereklili─čini s─▒k s─▒k dile getiriyoruz ve ├žok say─▒da ki┼činin e─čitimden pay almas─▒n─▒ istiyoruz. Ancak e─čitimin, ├Â─črenimin ya┼čam boyu s├╝rmesinin ├Ân├╝nde ├žo─ču zaman farkl─▒ engellerin oldu─čunu da biliyoruz.  

            E─čitim kurgulan─▒┼č─▒ bak─▒m─▒ndan da g├╝n├╝m├╝zde b├╝y├╝k bir ├že┼čitlilik i├žinde kendini g├Âsteriyor. ├ľl├ž├╝nl├╝ (standart) bir e─čitim ba─člam─▒ okul├Âncesi, ilkokul, ortaokul, lise, ├Ânlisans, lisans, y├╝ksek lisans, doktora a┼čamalar─▒ndan olu┼čuyor ve ya┼čam boyu ├Â─črenim ya da e─čitim kavram─▒yla art─▒k ├žer├ževeleniyor. Kimi alanlarda lisans e─čitimi de art─▒k yetersiz kal─▒yor ya da bilginin gittik├že ├žo─čalmas─▒ ve alt alanlar─▒n geli┼čmesi, ya┼čama d├╝nyas─▒nda gereksinimlerin ├že┼čitlenmesine ve ├žo─čalmas─▒na ko┼čut olarak uzmanl─▒klar─▒n gerekli olmas─▒, y├╝ksek lisans─▒, ger├žek anlamda ÔÇťmagisterÔÇŁli─či gerekli k─▒l─▒yor; y├╝ksek lisans g├╝n├╝m├╝zde olmazsa olmaz bir gereksinim olarak kendini g├Âsteriyor. Art─▒k ├╝lkeler, y├╝ksek lisans ve doktora e─čitimi alm─▒┼č yurtta┼člar─▒n─▒n say─▒s─▒n─▒ art─▒rmay─▒ e─čitim hedefleri aras─▒na koyuyorlar.

            Meslekler i├žinde de ├Â─črenmeye en a├ž─▒k olunmas─▒ gerekenin ÔÇť├Â─čretmenlikÔÇŁ mesle─či oldu─čunu dikkate alarak, ├Â─čretmenli─čin lisans e─čitimiyle de s─▒n─▒rland─▒r─▒lmamas─▒ gerekti─čine i┼čaret etmek ve ├Â─čretmenlerin mutlaka lisans├╝st├╝ d├╝zeyde e─čitim almalar─▒ gerekti─čini dile getirmek son derece ├Ânemli g├Âr├╝n├╝yor. Mill├« E─čitim Bakan─▒ Prof. Dr. Ziya Sel├žukÔÇÖun bu y├Ândeki a├ž─▒klamalar─▒ ├žok de─čerli. ├ľ─črenen ├Â─čretmenin, e─čitimini ya┼čam boyu anlay─▒┼čla, kalite g├╝vencesi kavray─▒┼č─▒yla daha ├╝st d├╝zeylere bilin├žli olarak ta┼č─▒yan bir ├Â─čretmenin, ├žocuklara, gen├ž ku┼čaklara katk─▒s─▒n─▒n ne denli b├╝y├╝k olaca─č─▒ a├ž─▒k. Bu karar─▒n ├╝niversitelerce de desteklenmesi, bir zamanlar oldu─ču gibi,   pedagojik formasyonun yeniden lisans├╝st├╝ d├╝zeye ta┼č─▒nmas─▒, bu ba─člamdaki e─čitimin yaln─▒zca pedagojik formasyon eksenli lisans├╝st├╝yle s─▒n─▒rland─▒r─▒lmay─▒p, farkl─▒ alanlarda lisans├╝st├╝ ├žal─▒┼čmalar yapm─▒┼č olanlar─▒n, ├Ârne─čin doktora derecesine sahip ├Â─čretmenlerin e─čitim-├Â─čretim kurumlar─▒nda i┼člendirilmesi, e─čitim d├╝nyam─▒z─▒n etkin ├Âznelerinin, karar vericilerinin ├Âncelikli hedefleri aras─▒nda niye olmas─▒n?

├ťniversitelerin lisans├╝st├╝ e─čitime odaklanm─▒┼č olan ve ÔÇťenstit├╝ÔÇŁ ad─▒ verilen akademik birimlerinin kalite g├╝vencesi y├╝ksek, ├ža─č─▒n gereklerini hesaba katan bir anlay─▒┼čla ÔÇťe─čitici e─čitimiÔÇŁne y├Ânelmesi ve bu ba─člamda kendilerini yenilemeleri bir gereklilik olarak ortaya ├ž─▒k─▒yor. Bu yeni yakla┼č─▒m, e─čiticilerin e─čitiminin ya┼čam boyu anlay─▒┼č i├žinde ├Ârg├╝tlenmesi, lisans├╝st├╝, y├╝ksek lisans ve hatta doktora d├╝zeyindeki e─čitimden ├Â─čretmenlerin, e─čiticilerin pay almas─▒; hizmet i├ži e─čitimin gerekli ve yeterli ko┼čullar─▒n─▒n yerine getirilerek e─čitim ortamlar─▒nda s─▒k s─▒k d├╝zenlenmesi, dikkate al─▒nmas─▒ gereken bir ba┼čka konu olarak g├Âr├╝n├╝yor.┬á┬á┬á ┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ayr─▒ca bir ba┼čka noktaya daha dikkati ├žekmek istiyorum: ÔÇťHer yerde ve herkes i├žin e─čitimÔÇŁ anlay─▒┼č─▒n─▒n yayg─▒nla┼čmas─▒yla, e─čitimin niteli─činin s├╝rekli olarak ├╝st boyutlara ├ž─▒kar─▒lmas─▒yla, ├╝lkemizde niceliksel olarak, ├Âzellikle okul ortam─▒nda ├žok say─▒da kad─▒n e─čitimcinin de oldu─ču hesaba kat─▒l─▒rsa, kad─▒nlar─▒n e─čitimden ald─▒klar─▒ pay, bu durumda oransal olarak daha da y├╝kselecek demektir. Bu da ger├žekten dikkatlerden ka├žmamas─▒ gereken bir ba┼čka nokta olarak g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r.

Prof. Dr. Bet├╝l ├çOTUKS├ľKEN

Maltepe ├ťniversitesi Rekt├Âr Yard─▒mc─▒s─▒

Yorum Yap

Bizi takip edin!

Yakla┼čan Etkinlikler

  1. Malatya ├ťniversite Tercih G├╝nleri

    Mart 25 / 08:00 - Mart 26 / 17:00
  2. ─░stanbul E─čitim ve Kariyer Fuar─▒

    Nisan 2 / 08:00 - Nisan 3 / 17:00
  3. Diyarbak─▒r ├ťniversite Tercih G├╝nleri

    Nisan 8 / 08:00 - 17:00
  4. Mardin ├ťniversite Tercih G├╝nleri

    Nisan 10 / 08:00 - 17:00
  5. Batman ├ťniversite Tercih G├╝nleri

    Nisan 12 / 08:00 - 17:00