T├╝rk E─čitim Rehberi

E─×─░T─░MDE FELSEFEN─░N G├ľR DED─░─×─░ ERGENL─░K VE ÔÇťARADA OLMAÔÇŁ

Daha ├Ânceki yaz─▒lar─▒mda da ├╝zerinde durmu┼čtum: ├ťniversitelerdeki ├Â─črenci kul├╝pleri ya da topluluklar─▒, ├╝niversitelerin sivil toplum kurulu┼člar─▒d─▒r ve bu yap─▒lar, t├╝m payda┼člar─▒n─▒ bilgide, sanatta, felsefede, k─▒sacas─▒ bu ├žer├ževelere dayal─▒ bilgide bulu┼čturmay─▒ ama├žlarlar ya da ├Âyle olmalar─▒ gerekir.

Daha ├Ânceki yaz─▒lar─▒mda da ├╝zerinde durmu┼čtum: ├ťniversitelerdeki ├Â─črenci kul├╝pleri ya da topluluklar─▒, ├╝niversitelerin sivil toplum kurulu┼člar─▒d─▒r ve bu yap─▒lar, t├╝m payda┼člar─▒n─▒ bilgide, sanatta, felsefede, k─▒sacas─▒ bu ├žer├ževelere dayal─▒ bilgide bulu┼čturmay─▒ ama├žlarlar ya da ├Âyle olmalar─▒ gerekir. 
Bu yap─▒lar zaman zaman, ├╝niversite d─▒┼č─▒ndaki sivil toplum kurulu┼člar─▒yla da i┼čbirli─či yaparlar. ─░┼čte bu ├žal─▒┼čmalardan biri, ge├žti─čimiz Kas─▒m ay─▒nda (09.11.2017) Maltepe ├ťniversitesinde hayata ge├žirildi ve ÔÇťergenlikÔÇŁ konusunda, TO├çEV (T├╝vana Okuma ─░stekli ├çocuk E─čitim Vakf─▒) ve Maltepe ├ťniversitesi Psikoloji Kul├╝b├╝ ÔÇťI.Uluslararas─▒ Ergenlik KongresiÔÇŁni d├╝zenlediler. Bu kapsamda yapt─▒─č─▒m a├ž─▒┼č konu┼čmas─▒nda ergenli─če felsefece y├Ânelmenin ne anlama geldi─čini g├Âzler ├Ân├╝ne sermeye ├žal─▒┼čt─▒m: Her ┼čeye, her varolana, her duruma keskin g├Âzleriyle y├Ânelen felsefe, ergenlikte neyi g├Âr├╝r, nelere dikkati ├žeker? 
Ele al─▒nan konu, n├╝fusunda ├žocuk ve gen├ž ya da ├žocuk-gen├ž say─▒s─▒n─▒n b├╝y├╝k bir yer tuttu─ču ├╝lkemiz i├žin son derece ├Ânemli. 12-21 ya┼č aras─▒nda genellikle i├žinden ge├žilen bir d├Ânem olarak kabul edilen ÔÇťErgenlikÔÇŁ, ki┼činin kendisiyle ve kendisi olmayanla, ba┼čka insanlarla, aile bireyleriyle, aileyle, okulla, arkada┼č ├ževresiyle, akranlar─▒yla olan ili┼čkisinde ortaya ├ž─▒kan ve bir dizi ├Âzellikler g├Âsteren d├Ânemin ad─▒ olarak belirlenebilir. 

Birbirinden bir bak─▒ma ├žok farkl─▒ i┼čleyen bilgi dallar─▒, insan─▒ farkl─▒ ┼čekillerde konula┼čt─▒r─▒r. ├ľrne─čin; insan bilimi ve bir o kadar da toplum bilimi olarak dallan─▒p budaklanan psikolojide, ├Âzellikle geli┼čme psikolojisinde insan ya┼čam boyu s├╝ren farkl─▒la┼čmas─▒n─▒n ortak paydas─▒nda ele al─▒n─▒rken; insan felsefesinde, insan kendisini di─čer varolanlardan farkl─▒ k─▒lan temel nitelikleriyle konula┼čt─▒r─▒l─▒r. Burada ├Âl├ž├╝, insana ├Âzg├╝ olan─▒n belirginle┼čtirilmesidir. ─░nsan felsefesi tarihine bak─▒ld─▒─č─▒nda, insana ili┼čkin olmak ├╝zere ├žok say─▒da ortakl─▒klara i┼čaret eden belirlemeler yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Ancak ├žok sonralar─▒ bu belirlemelerden bir tanesi insan i├žin daha g├Âzlemsel olana i┼čaret etmeye ba┼člam─▒┼č ve insan, her t├╝rl├╝ y├Ânelimiyle, asl─▒nda gerilimli, daha keskin bir terim kullanacak olursak, krizli ya da bunal─▒ml─▒ bir varl─▒k olarak nitelenir olmu┼čtur. ├ľzellikle 20. y├╝zy─▒lda bu duruma, insan─▒n bunal─▒ml─▒ durumuna daha ├žok dikkat ├žekilmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r.

├çok say─▒da filozof ve/veya bilim insan─▒ insan─▒n bu duru┼čunun alt─▒n─▒ ├žizerken, saptanan bu durumun da ard─▒nda ne oldu─čunun pek de ├╝zerinde durulmam─▒┼čt─▒r. Oysa bu durumun ard─▒nda da yine salt insana ├Âzg├╝ olan bir duru┼č vard─▒r: ÔÇťArada olmaÔÇŁ durumu ve duru┼ču. Yakla┼č─▒k son on y─▒ld─▒r yapt─▒─č─▒m ├žal─▒┼čmalarla dikkati ├žekti─čim bu insansal duru┼ču, ad─▒na antropontoloji dedi─čim insan-varl─▒k bilgisinde ya da insan-ontolojisinde belirgin k─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒yorum. Buradaki sava g├Âre, t├╝m insanlar ya┼čamlar─▒n─▒n her evresinde arada olan varl─▒klard─▒r. Arada olman─▒n insan─▒n her ┼čeyden ├Ânce, kendisiyle olan ili┼čkisinde, do─čal-toplumsal-tarihsel-k├╝lt├╝rel varl─▒k olarak, her t├╝rl├╝ di─čer varolanlarla ili┼čkisinde kendisini g├Âsterdi─čini ileri s├╝rebiliriz. ─░nsan─▒n ya┼čam evrelerini birbirinden ay─▒ran da, ├žocukluk, ergenlik erginlik gibi ay─▒r─▒mlamalar─▒ yapan da bu ÔÇťarada olmaÔÇŁy─▒ nas─▒l kar┼č─▒lad─▒klar─▒yla yak─▒ndan ilgilidir. 

D├╝nyaya ad─▒m att─▒─č─▒ andan itibaren, y├Ânelimlerini hayata ge├žirmeye ├žal─▒┼čan ve ├Âzellikle ÔÇťistemeÔÇŁ olarak adland─▒rabilece─čimiz temel y├Ânelimiyle varolana ula┼čmaya ├žal─▒┼čan insan─▒n, y├Ânelimsel ├Âzelliklerinin ortak paydalar─▒n─▒ bulgulamaya ├žal─▒┼čan bilimlerden biri olan psikoloji, geli┼čim psikolojisi ba─člam─▒nda, g├Âzlemlere de dayal─▒ olarak, 12-21 ya┼č aras─▒n─▒ yukar─▒da da belirtti─čimiz gibi, ÔÇťergenlikÔÇŁ olarak belirliyor. Elbette, ayr─▒nt─▒da neredeyse her bireyde idiografik olarak, biriciklik, tekillik, somutluk i├žinde kendini g├Âsteren kimi ├Âzellikler, yine de ├že┼čitli k├╝melenmeler i├žinde, kimi ortakl─▒klara i┼čaret ediyor. Bu d├Ânemde ve her d├Ânemde, ama ├Âzellikle bu d├Ânemde bireyin ya da ki┼činin ya┼čad─▒─č─▒, ├Âzellikle bedensel nitelikli de─či┼čimler ve bu de─či┼čimler kar┼č─▒s─▒nda verdi─či tepkiler, yukar─▒da da belirtti─čimiz gibi, arada olmas─▒, hem kendi bedeniyle zihinsel geli┼čimi aras─▒nda olmas─▒, akranlar─▒ aras─▒nda olmas─▒, ebeveyn ve arkada┼člar─▒ aras─▒nda olmas─▒, evle-aileyle-okul aras─▒nda olmas─▒, ├žok say─▒da sorunu da en ola─čan durumda bile beraberinde getiriyor. 

Kendisiyle ve ba┼čkas─▒yla olan ili┼čkisinde belki de en bunal─▒ml─▒ d├Ânemini ya┼čayan ├žocuk-gencin ├žok farkl─▒ ├Âgelerle ba┼ča ├ž─▒kmas─▒ gerekiyor ya da bu, kendisinden bekleniyor. ├ľzellikle de eylemler ve ili┼čkiler toplam─▒ndan olu┼čan g├╝n├╝m├╝z insan d├╝nyas─▒nda, y├╝z y├╝ze ili┼čkilerin yan─▒ s─▒ra ve art─▒k gittik├že artan oranda sanal ger├žeklik ├╝zerinde y├╝r├╝yen ili┼čkiler, kar┼č─▒la┼čmalar, kimi zaman, ├╝stesinden gelinmesi iyice zorla┼čan karma┼č─▒k olgu k├╝meleri olarak ├žocuk-gencin kar┼č─▒s─▒na dikiliveriyor. Ard─▒ndan da daha ├žok artan sorunlar, sorunlar─▒n ad─▒n─▒ koyamama, sorunlarla ba┼č edememe, anlay─▒┼č geli┼čtirememe gibi durumlar ortaya ├ž─▒k─▒yor; ├Âyle ki sorun art─▒k salt ki┼činin sorunu olmaktan da ├ž─▒k─▒yor, en ba┼čta ailenin, t├╝m├╝yle toplumun, toplumsal kurumlar─▒n, okulun, kamu kesiminin de sorunu oluyor.Bedeninin ve/veya t├╝m varl─▒─č─▒n─▒n talepleri, istekleriyle, yak─▒n ├ževresinin, ailesinin talepleri, istekleri aras─▒nda s─▒k─▒┼čan ├žocuk-gen├ž bir sorun yuma─č─▒ olarak ailede, okulda, toplumda yerini al─▒yor. ─░├žinde bulundu─ču bu durum, okulu, ba┼čar─▒s─▒n─▒, t├╝m ├ževresel ili┼čkilerini, hatta t├╝m ya┼čam─▒n─▒ etkiliyor.  

Arada olan bir varl─▒k olarak bu ya┼č grubunun ortak paydas─▒nda g├Âze ├žarpan─▒n, ne t├╝rden olursa olsun, istekleriyle i├žinde bulundu─ču ko┼čullar aras─▒ndaki ili┼čkiyi dengede tutamamak oldu─čunu ileri s├╝rebiliriz. ├çocuklukta da elbette benzer bir durum vard─▒r; ancak bu yeni d├Ânemin ├Âzelli─či, ini┼čli ├ž─▒k─▒┼čl─▒l─▒kt─▒r. ─░stekleriyle, gereksinimleriyle i├žinde bulundu─ču ko┼čullar aras─▒ndaki ili┼čki ├╝zerinde bir bak─▒ma, ├žocuktan daha ├žok kafa yoran ergen, i├žinde bulundu─ču durumu ├žo─čun kabullenememekte ve s─▒k─▒nt─▒lar tam da bu noktada kendisini ve yak─▒n ├ževresini ku┼čatacak ┼čekilde ba┼č g├Âstermekte ve artmaktad─▒r. Bedeniyle olan ili┼čkisini ├Âzellikle hen├╝z rasyonalizeedememi┼člikte somutla┼čan bu yeni durum, ki┼činin yak─▒n ├ževresinden ya da uzman ki┼čilerden yard─▒m almas─▒n─▒ gerekli k─▒labilmektedir ya da bu yeni olu┼čuma do─čru evrilen bireylere bilin├žli olarak ve zamana yayarak yap─▒lacak ├Âng├Âr├╝l├╝ ya da proaktifyard─▒mlar, bu d├Ânemin daha sa─čl─▒kl─▒ bir bi├žimde ge├žirilmesine katk─▒da bulunabilecektir. Asl─▒nda insan ya┼čam─▒ t├╝m├╝yle arada olunmas─▒ndan dolay─▒ bunal─▒ml─▒ bir ya┼čamd─▒r; ancak s├Âz konusu bunal─▒mlar─▒n a┼č─▒labilmesinde ki┼čilere verilecek destek son derece ├Ânemlidir. Bu da bilimsel ve felsefi bilgiye dayal─▒ olarak yap─▒lmas─▒ gereken destektir. Ergenlik ├ža─č─▒n─▒n i├žinden ge├žen ├žocuk-gence de bilgiye dayal─▒ deste─čin hem yak─▒n aile ├ževresince hem de okul ├ževresince sa─članmas─▒ b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r. Aile ve okulun bu ba─člamda yapaca─č─▒ i┼čbirli─či, ├Âzenli d├╝┼č├╝nme ve ├Âzenli dil kullan─▒m─▒, g├╝├žl├╝ ileti┼čim sorunlar─▒n ├╝stesinden gelmenin anlaml─▒ bir anahtar─▒ olabilir. Gelin hep birlikte, yap─▒s─▒ gere─či ├žocuklukla yeti┼čkinlik aras─▒ndaki bu ara d├Ânem ├╝zerinde, insan─▒n arada olan bir varl─▒k oldu─čunu da dikkate alarak ├Âzenli bir bi├žimde d├╝┼č├╝nelim.

Yorum Yap

Bizi takip edin!

Yakla┼čan Etkinlikler

  1. ─░stanbul ├ťniversite Tercih Fuar─▒

    Temmuz 19 / 08:00 - Temmuz 21 / 17:00
  2. Ankara ├ťniversite Tercih Fuar─▒

    Temmuz 23 / 08:00 - Temmuz 24 / 17:00
  3. Bursa ├ťniversite Tercih Fuar─▒

    Temmuz 25 / 08:00 - 17:00
  4. ─░zmir ├ťniversite Tercih Fuar─▒

    Temmuz 26 / 08:00 - Temmuz 27 / 17:00
  5. Antalya ├ťniversite Tercih Fuar─▒

    Temmuz 27 / 08:00 - 17:00